19:29, 17 İyun 2019 (Bazar ertəsi) 57

İqtisadçı: “Bu qurumlar bir tərəfdən dövlətdən yeyirlər, digər tərəfdən istehlakçıdan”

İqtisadçı: “Bu qurumlar bir tərəfdən dövlətdən yeyirlər, digər tərəfdən istehlakçıdan”
2018-ci ilin dövlət büdcəsinə dair Hesablama Palatasının Rəyi əsasında xülasə hazırlanıb.

Rəydə müzakirələrə səbəb olan statiskalar öz əksini tapıb.

Belə ki, Dövlət Neft Şirkətinin, "Azərsu" ASC və "Azərenerji" ASC-nin 2018-ci ilin dövlət büdcəsinə ödədiyi vergi və digər ödənişlərinin məbləği büdcədən həmin təşkilatlara ayrılan xərclərin məbləğindən az olub.

Məsələn, Hesablama Palatasının 2018-ci ilin dövlət büdcəsinin icrası ilə bağlı rəyində göstərilib ki, şirkət təkcə 2018-ci ildə dövlət büdcəsinə 1,425 milyard manat vergi ödədiyi halda, büdcədən 1,486 milyard manat vəsait alıb. 

Yəni büdcədən aldığı vəsait ödədiyi vergidən çox olub.

İqdisatçı Toğrul Maşallı ən təəccüblü statistikanın Dövlət Neft Şirkəti ilə bağlı olduğunu deyib: "Çünki "Azərsu” və digər kommunal şirkətlər, onsuz da çox vergi ödəmirlər. Onların dövriyyəsi çox böyük deyil və hamısı dotasiyalı şirkətlərdi. İnfrastrukturları çox böyükdür və yenilənməsi də böyük vəsait tələb edir. Dövlət bu vəsaiti ödəyir. Təəssüflər olsun ki, illərdir vəsait ayrılmasına baxmayaraq, infrastruktur yenilənmir”.
 
Toğrul Maşallı

Ekspert deyir ki, bunlar dövlət şirkətləridir və dövlət ən böyük vəsait akkumulyasiya edən bir institutdur: "Dövlət bu şirkətlərin problemlə üzləşməsinə icazə verə bilməz. Çünki bu iri şirkətlərin birinin problemi artıq ölkənin probleminə çevrilə bilər. Dövlətin köməyi yalnız infrastruktur məsələlərinə görə yox, həm də maliyyə məsələləri ilə bağlıdı. "Azərsu” və "Azərenerji”nin çox böyük borcları var. Onların gəlirləri borcları bağlamağa bəs etmir. Dövlətdə məcbur qalıb onlara kömək edir. Əslində kommunal sahədə bunların edilməsi  çox da problemli görünmür”.

İqtisadçı deyir ki, digər sahələrdə, məsələn, neftlə, hətta "Azərxalça” ilə bağlı dövlət özü nə qədər pul yatırıb, amma onlar normal xalça da sata bilmirlər: "Artıq bu şirkətlər öz yatırımlarını özləri qaytarmalı idi”.

İqtisadçı Qubad İbadoğlu isə deyir ki, bu qurumlar adlarını iri vergi ödəyiciləri qoyublar, amma özləri də büdcədən yeyirlər: "Qazın, enerjinin və suyun pulunu almadan istehlakçıya xidmət göstərməyən bu dövlət təşkilatları hələ büdcəyə ödədiklərindən çox alırlar. Yəni bir tərəfdən büdcədən yeyirlər, digər tərəfdən də istahlakçılardan. Sizcə, belə dövlət təşkilatlarını saxlamaya ehtiyac varmı?”

Uğur Fərzəli