Dünya

Qazaxıstanda referendum: Nazarbayevin imtiyazları ləğv edilir

6 İyun, 2022
253

Qazaxıstanda bazar günü keçirilən referendumda Konstitusiyaya düzəlişlərini ölkə vətəndaşlarının 77 faizindən çoxu dəstəkləyib. 

"Radio Svoboda" xəbər verir ki, bu barədə iyunun 6-da Qazaxıstan Mərkəzi Seçki Komissiyası məlumat yayıb. İddiaya görə, seçkilərdə iştirak 68 faiz olub.

Dəyişikliklər Konstitusiyanın müddəalarının üçdə birinə təsir edəcək. Düzəlişlər qəbul olunarsa, Konstitusiya Məhkəməsi fəaliyyətini bərpa edəcək. İlk prezident Nursultan Nazarbayevin millətin lideri kimi, yəni "Elbaşı"ya aid bütün imtiyazları mətndən çıxarılacaq.

Yeni dəyişikliyə əsasən, prezidentin qohumlarının dövlət sektorunda rəhbər vəzifələr tutması qadağan ediləcək. Həmçinin prezidentin siyasi partiyalara üzv olması qadağan ediləcək. Senat yeni qanunlar qəbul etmək hüququnu itirəcək: o, parlamentin aşağı palatasının qanun layihələrini təsdiq edəcək və ya rədd edəcək, prezidentin təklif etdiyi əsas vəzifəli şəxsləri isə təsdiq edəcək.

Sənəddə partiyaların parlamentə daxil olması baryeri beş faizə endirilib, seçkilərdə iştirak etmək üçün partiyaların qeydiyyat proseduru sadələşdirilib. Partiya üzvü olmayan vətəndaşlara yenidən parlament və bələdiyyələrdə namizədlik irəli sürməyə icazə veriləcək. Parlament üzvlərinin 70 faizi proporsional, 30 faizi isə majoritar sistemlə seçilməlidir.

Bununla belə, bazar günü günortadan sonra referendum zamanı çoxsaylı qanun pozuntuları, o cümlədən bülletenlərin seçki qutularına doldurulması və müstəqil müşahidəçilərin seçki məntəqələrindən kənarlaşdırılması kimi halların qeydə alındığı bildirilib. Ölkə müxalifəti qeyd edir ki, seçicilərdən düzəlişlərin bütün paketinə səs vermələri xahiş olunub, onları ayırd etmələri üçün demək olar ki, vaxt olmayıb. “Azadlıq” radiosunun qazax xidməti xəbər verir ki, fəallar prezidenti səsverməni təxirə salmağa çağırıblar.

Qazaxıstan Prezidenti Qasım-Jomart Tokayev ölkədə qanlı etirazların yatırılmasından sonra ölkə Konstitusiyasında islahatların aparılmasını təklif etmişdi. Ekspertlər hazırkı referendumu Tokayevin ikinci prezidentliyə namizədliyinə hazırlıq kimi qiymətləndirirlər.

Qazaxıstanda ilkin olaraq yanacağın qiymətinin aşağı salınması tələbi ilə yanvarın 2-də kütləvi etirazlar başlayıb. Sonradan onlara siyasi tələblər də əlavə olunub. Məşhur şüar “Şal, ket!” idi  - yəni, "Qoca, get!" - Nazarbayevin hakimiyyətdən getməsi tələbi. Bir sıra şəhərlərdə, ilk növbədə Almatıda etiraz aksiyaları fonunda silahlı iğtişaşlar və qırğınlar başlayıb. Tokayevin tələbi ilə Rusiya və onun müttəfiqlərinin qoşunları ölkəyə gətirilib.

Rəsmi məlumatlara görə, Qazaxıstanda yanvar hadisələrində 225 nəfər həlak olub ki, onların da böyük əksəriyyəti mülki şəxslərdir. Ümumilikdə, kütləvi etirazlar nəticəsində 13,500 nəfər saxlanılıb.

Dünya

Rusiya Türkiyəyə ikinci S-400 partiyasını verəcək

16 Avqust 2022

Açıq mənbələrdən götürülüb

Moskva Türkiyəyə S-400 zenit-raket komplekslərinin ikinci partiyasının satışını elan edib, Rusiya artıq müqavilənin icrası üzərində işləyir.  Bu barədə Rusiya Hərbi-Texniki Əməkdaşlıq üzrə Federal Xidmətin rəhbəri Dmitri Şuqayev məlumat verib.  Şuqayev müqaviləni Moskvada "Ordu-2022" forumunda elan edib. O, sövdələşmənin nə vaxt bağlandığını açıqlamayıb, lakin qeyd edib ki, bu, Türkiyədə komplekslərin istehsalının qismən lokallaşdırılmasını nəzərdə tutur. Onun sözlərinə görə, “çətin siyasi vəziyyət” “Rusiya tərəfinin tərəfdaşlarla qarşılıqlı fəaliyyətinin bəzi aspektlərinə təsir göstərib”, lakin Türkiyə ilə hərbi-texniki əməkdaşlıq davam edir. https://toplum.tv/dunya/putin-qehreman-ana-titulunu-berpa-etdi S-400 zenit-raket kompleksi uzaq və orta mənzilli raket sistemidir, 2007-ci ildə istifadəyə verilib, Türkiyədən əlavə, Moskva Çin və Hindistana da ondan tədarük edib,...
Dünya

Estoniyada daha altı sovet abidəsi söküləcək

16 Avqust 2022

РИА Новости

Narvadakı "T-34" tank abidəsindən əlavə, Estoniya hakimiyyəti daha altı sovet abidəsini sökəcək. ERR xəbər verir ki, bunu Estoniyanın Baş naziri Kaja Kallas Tallində keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib. Onun sözlərinə görə, Narvadakı tank Estoniya ölkənin daxili təhlükəsizliyinə həsr olunan Müharibə Muzeyinə veriləcək.  https://toplum.tv/dunya/krimda-silsile-partlayislar-sakinler-texliye-olunur Qeyd olunur ki, ondan əlavə, Petrovski meydanındakı xatirə lövhələri, Qırmızı Ordu əsgərlərinə qoyulan abidə, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı İqor Qrafovun abidəsi, Narva-Yıesuu şəhərində İkinci Dünya Müharibəsinə həsr olunmuş bir neçə abidə, Meriküla kəndindəki sovet desantın qoyulan abidə də söküləcək. Artıq Narvada "T-34" tank-abidəsinin hərbi muzeyə təhvil verilməsi üzrə işlərə başlanıldığı bildirilib. 

Seçilmiş Videolar

Toplum TV loqo