Dünya

SIPRI: Nüvə silahından istifadə ehtimalı heç vaxt olmadığı qədər realdır

13 İyun, 2022
699

Financial Times

35 il ərzində qlobal nüvə arsenalının məhdudlaşdırılmasından sonra dünyada nüvə silahlanma yarışının yeni mərhələsi gözləniliir. 

Bu barədə Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun (SIPRI) araşdırmasında bildirilir. 

SIPRI-nin təhlilinə görə, bu gün nüvə eskalasiyası riski Soyuq Müharibədən sonra ən yüksək həddədir. Buna səbəb Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin nüvə silahından istifadə ilə bağlı açıq təhdidləri olub.

SIPRI-nin direktoru Den Smit açıqlamasında deyib: “Son bir il ərzində həm nüvə silahlarına nəzarət, həm də nüvədən imtina sahəsində əhəmiyyətli irəliləyiş əldə olunsa da, nüvə silahından istifadə riski indi Soyuq Müharibənin qızğın vaxtından bəri ən yüksək səviyyədədir”.

Ekspertlərin fikrincə, 9 nüvə ölkəsinin hamısı - Rusiya, ABŞ, Çin, Fransa, Böyük Britaniya, Pakistan, Hindistan, İsrail və Şimali Koreya öz arsenallarını fəal şəkildə modernləşdirməyə başlayıblar. 

SIPRI-nin Kütləvi Qırğın Silahları Proqramının baş elmi işçisi və  Amerika Alimləri Federasiyası (FAS) Nüvə İnformasiyası Layihəsinin direktoru Hans M. Kristensenin sözlərinə görə, Soyuq Müharibənin bitməsindən sonra qlobal nüvə arsenalının məhdudlaşmasının artıq sona yetdiyini göstərən dair aydın əlamətlər var.

“Nüvə dövlətlərinin hamısı öz arsenallarını genişləndirir və ya modernləşdirirlər.  Onların əksəriyyəti nüvə ritorikasını və hərbi strategiyalarında nüvə silahının rolunu təşviq edirlər. Bu, çox narahatedici tendensiyadır”, - SIPRI kütləvi qırğın silahları proqramının direktoru Vilfred Vanq əlavə edib.

SIPRI iddia edir ki, 2022-ci ilin yanvar ayına olan nüvə başlıqlarının ümumi sayı 12 705 olub, onlardan 9 440-ı aktivdir və potensial olaraq hərbi istifadəyə hazırdır. Ötən illə müqayisədə bu rəqəm bir qədər azalıb - 2021-ci ilin yanvarında 13 080 döyüş başlığı olub. Amma bu azalma silahsızlaşma əlaməti deyil - sadəcə ABŞ və Rusiya bir neçə il əvvəl planlaşdırılan köhnəlmiş sistemləri yığışdırıblar. Aktiv döyüş başlıqlarının sayı isə il ərzində praktiki olaraq dəyişməyib.

Dünya nüvə arsenalının 90%-dən çoxu Rusiya Federasiyası və ABŞ-ın payına düşür. SIPRI analitikləri vurğulayırlar ki, bu ilin əvvəlinə Rusiyanın strateji nüvə silahlarından əlavə, 1912 taktiki nüvə silahı da var.

Çin nüvə arsenalını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirməkdədir. Bunu, xüsusən, peyk görüntülərində müşahidə oluna bilən 300-dən çox yeni raket silosunun tikintisi göstərir.

Qərb ölkələri də öz arsenallarını genişləndirir və ya müasirləşdirir. Xəbərdə deyilir ki, İngiltərə 2021-ci ildə də nüvə silahı ehtiyatlarını artırmaq qərarına gəlib. London həmçinin nüvə arsenalı haqqında dəqiq məlumatlar dərc etməyəcəyini açıqlayıb.

Fransa isə 2021-ci ildə ballistik raketlər və nüvə başlıqları ilə təchiz oluna bilən yeni nüvə sualtı qayıqlarının hazırlanması proqramına start verib.


Toplum TV Azərbaycanın müstəqil xəbər platformasıdır. Ölkədə və bölgədə baş verən hadisələri dəqiq və qərəzsiz şəkildə izləyicilərimizə çatdırırıq.

Toplum TV hər gün siyasət, iqtisadiyyat, sosial, kriminal, gender mövzularında reportajlar və xəbər proqramları, tolk-şou və müsahibələri diqqətinizə təqdim edir.

Ən doğru xəbərləri izləmək üçün Toplum TV-yə abunə olun.

Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCztIohlYx63yMJzcRTF18IA

WebSite: https://toplum.tv

Facebook: https://www.facebook.com/toplumtv

İnstagram: https://www.instagram.com/toplumtv/

Telegram: https://t.me/Tvtoplum

Şikayətlərinizi Whatsapp-da Qaynar Xəttimizə göndərin: +99450 247 55 06

Dünya

Avropa Parlamenti Saakaşvilinin məsələsinə baxır

Toplum TV
2 Fevral 2023

Açıq mənbələrdən götürülüb

Hazırda həbsdə olan Gürcüstanın eks-prezidenti Mixail Saakaşvilinin məsələsi Avropa Parlamentinin bu gün, fevralın 2-də keçiriləcək iclasının gündəliyinə daxil edilib. Toplum TV xəbər verir ki, bu barədə Avropa Parlamentinin rəsmi saytında məlumat verilib.  İclas zamanı parlamentin üzvü Kati Piri bildirib ki Saakaşvilinin başına gələcək istənilən hadisəyə görə məsuliyyəti birbaşa Gürcüstan hökuməti daşıyır. “Biz Saakaşvilinin dərhal azad edilməsini və müalicə üçün Avropaya göndərilməsini tələb edirik. Gedişat belə davam edərsə, bizim blok Gürcüstanın Aİ-yə üzvlük prosesini dondura bilər”, - deyə deputat bildirib.   https://toplum.tv/dunya/plavrov-guumlrcuumlstani-quotqerbe-muumlqavimet-goumlsterdiyine-goumlrequot-terifleyibnbspp Dünən, fevralın 1-də sabiq prezidentin məhkəmə iclasında video kadrları göstərilib. Kadrlarda onun hədsiz arıqladığı və tükənmiş olduğu görünüb. Saakaşvilinin...
Dünya

Lavrov Gürcüstanı "Qərbə müqavimət göstərdiyinə görə" tərifləyib 

Toplum TV
2 Fevral 2023

Reuters

Qərb Gürcüstana da yeni “anti-Rusiya” kimi baxırdı, ölkəni Saakaşvilinin aqressiv dövrünə qaytarmaq istəyirdilər, amma bu alınmadı. Toplum TV xəbər verir ki, bunu Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov “Rossiya 24” telekanalına müsahibəsində deyib.   Onun sözlərinə görə, Tbilisi xaricdən gələn təzyiqlərə baxmayaraq, milli maraqları əsas tutur.  https://toplum.tv/siyaset/pboris-conson-putin-meni-raket-zerbesi-ile-hedeleyibp "Ölkənin baş naziri görünməmiş təzyiqlərə cavab olaraq Gürcüstanın yalnız milli maraqları rəhbər tutacağını bildirir. Qərb ölkələrin neytrallığına hörmət etmir, anti-Rusiya sanksiyalarına hələ də qoşulmayanlara demək olar ki, hər gün təzyiq göstərir", - Lavrov deyib.  O həmçinin qeyd edib ki, Qərb indi də Moldovanı “növbəti Ukrayna” rolunda görür. "Moldovanın Prezidenti Mariya Sandu isə demək...

Seçilmiş Videolar

Toplum TV loqo