İqtisadiyyat

Avtomobil bazarından reportaj: “İnsanlar maşın bazarına yox, elə bil muzeyə gəlirlər”

Roza Məmmədova
Vüsalə Mikayıl
30 Noyabr, 2021
1140

Badamdarda yerləşən, ucu-bucağı görünməyən avtomobil bazarını maşın muzeyi də adlandırmaq olar: rəngli, növbənöv, hər keyfiyyətdə və hər zövqə uyğun maşınlar sıraya düzülüb.

Ancaq bazarda tək-tük adam gözə dəyir, gözə dəyənlər də elə satıcılardır.

Onların dediyinə görə, maşın bazarı SSRİ dövründən mövcuddur, ancaq indi burada avtosalonlar da fəaliyyət göstərir.

Avtosalonlar onlayn satış, əlaqələndirmə, lizinq kimi xidmətlər göstərir, bir sıra hallarda xidməti keyfiyyətinə görə ənənəvi maşın bazarını qabaqlayır.

Xidmət sahəsinə uyğun olaraq bazar iki hissəyə bölünüb, giriş hissəsində nisbətən daha səliqəli görünən avtosalonlar, bazarın qurtaracağında isə köhnə Badamdar avtomobil bazarı fəaliyyət göstərir.

Bunu da oxu: Piyadaları əzən avtomobillər: “Yollardakı qəzaların səbəbi...”

Bu müxtəliflik bazara fərqli ab-hava qatır. Sanki maşınlar da imkanlı və imkansızların seçimlərinə uyğun sıralanıb.

Hamının tanıdığı köhnə, ənənəvi avtomobil bazarı təxminən 1 km-lik ərazinin lap qurtaracağındadır, yaxınlıqdakı qəbirstanlıq kimi bazar da səssizliyə qərq olub.

Toplum TV

Ətrafı hasarlanan bazara ancaq müştəri kimi girmək mümkündür. Bura nəzarət edən işçilərin sözlərinə görə, yalnız rəhbərlikdən icazə aldıqdan sonra bazarın durumu haqqında informasiya verə bilərlər. Amma orda olduğumuz müddətrdə rəhbərlikdən kimisə tapmaq mümkün olmur.

“Pandemiyadan əvvəl bazar müştəri qaynayırdı”

Həm satış, həm də servis xidməti təklif edən “Saipa“ avtosalonunun nümayəndəsi Rza Məmmədov beləsöyləyir. O bazardakı alıcılıq qabiliyyətinin aşağı düşdüyünü deyir və bunu bir tərəfdən pandemiya, digər tərəfdən insanların sosial vəziyyətinin aşağı düşməsi ilə əlaqələndirir.

Onun sözlərinə görə, salondakı yeni avtomobillərin əksəriyyəti İrandan, Çindən gətirilir, bu maşınlar  da ümumilikdə ucuz hesab olunur. Bundan başqa burada ikinci əl maşınların da satışı həyata keçirilir.

Toplum TV

Satıcının sözlərinə görə, pandemiya başlayandan nə maşın almağa gələn var, nə də ki avtomobilini servisə gətirən.

“Buradakı bütün satıcılar eyni vəziyyətdədir. İnanırsınız, insanlar maşın bazarına yox, elə bil ki, maşın muzeyinə gəlirlər. Müştərini də qınamıram, çünki qiymətlər sərf etmir”.

Rza Məmmədov həm lizinqlə, həm də nağd yolla avtomobil alanların sayında azalma olduğunu bildirir.

Toplum TV

Avtosalonun nümayəndəsi deyir ki, əvvəllər lizinq üçün ilkin ödəniş 2800-3200 AZN idisə,

pandemiyadan sonra rüsumlar 4200 manata qalxıb: “Rüsumu süni şəkildə qaldırdılar. Gömrük işçiləri hər gün bizə bir nağıl danışır. Əvvəl nağd satış üçün minumum qiymət 14500 manat idi, hazırda 16500 manatdır. Bu artım da az deyil. Ona görə də bazarda durğunluqdur. Biz pandemiyadan əvvəl həftə ərzində 20-yə yaxın maşın satırdıq. Bir aya təxminən 85 maşın alışı olurdu. Bu ay cəmi 3 maşın satmışıq. Biz qiyməti də qaldıra bilmirik. Onda da alıcı qaçır. Öz qiymətinə də verəndə ziyana gedirik”.

Yeri gəlmişkən, noyabrda Milli Məclisdə “Dövlət rüsumu haqqında” qanuna təklif edilən dəyişikliklərə görə,

-Avtomobillərə dövlət qeydiyyat nişanlarının verilməsinə görə rüsum 22 manatdan 30 manata;

- Avtomobillərin qeydiyyat şəhadətnaməsinin verilməsinə görə rüsum 25 manatdan 30 manata yüksəlib.

Həmçinin qarşıdan gələn ildən gömrük rüsumlarının qaldırılması ilə bağlı fikirlər səsləndirilir.

Toplum TV

İqtisadçılar hesab edir ki, xidmətlə bağlı rüsumların qaldırılması dolayı yolla ümumi qiymətlərə təsir edəcək, bazardan xırda sahibkarların çıxması monopoliya yaradacaq.

Elə Rza Məmmədov da rüsumların artmasının onların ziyanla işləməsinə səbəb olduğunu söyləyir.

“Rüsumlar qalxdıqca təzə maşınların sahibi məcbur qalıb qiyməti qaldırır. Maşınların qiyməti qalxandan sonra  alıcı tapılmır”, - o izah edir.

Avtosalon nümayəndəsi rəsmi rüsumdan başqa, gömrükdə alınan qeyri-rəsmi “rüsumlar” haqqında da danışır: “Azərbaycanda kim deyir ki, hər şey qanun çərçivəsində həll olunur, yalan söhbətdir. Rəsmi rüsum hər maşın üçün 1100 manatdır, amma biz rəsmi və qeyri-rəsmi hər maşına 3000 manat veririk. Keçən ay gələn maşınlara isə bizdən 3200 manat tələb etdilər. Niyəsini soruşanda deyirlər ki, hər şeyin qiyməti qalxıb”.

“Hər şey yaxşıdır”

Bazarda vəziyyətin yaxşı olduğunu deyənlər də var.

Çalışdığı şirkətin adının çəkilməsini istəməyən, özünü Namiq kimi təqdim edən şəxs deyir ki, pandemiyadan qabaq işləri daha yaxşı getsə də, son aylarda vəziyyətləri o qədər pis olmayıb.

Onun dediyinə görə, satdıqları daha çox Koreya və Almaniyadan gətirilən 2010-cu il  istehsalı olan ikinci əl maşınlardır.

Toplum TV

“Sahibi gətirib maşını salona təhvil verir. Biz də hər maşının üzərinə 200 manat qoyub satırıq”.

Onun sözlərinə görə, benzinin qiyməti qalxandan sonra motor həcmi daha az olan avtomobillər çox satılır.

Ölkədə “istehsal” olunan maşınların da qiyməti də fərqli deyil

Azərmaş Lizinq Kompaniyası Azərbaycanda yerli maşın istehsalı ilə məşğuldur, “Khazar”,“Chevrolet” və “Qazel” markalı maşınların istehsalını həyata keçirir. Ancaq buna istehsaldan daha çox maşınların ölkədə yığılması demək daha doğru olar.

Bunu da oxu: Hökumətin nikbin proqnozu: ümumi daxili məhsulun 4 ilə 100 milyard manata çatması mümkündürmü?

Adıçəkilən avtomobillərin hissələri Azərbaycanda istehsal edilmir, şirkət hazır hissələri yığmaqla öz bazarını yaradır.

Kompaniyadan verilən məlumata görə, gömrükdən maşın gətirmədikləri üçün rüsumların qalxmasının onlara aidiyyatı yoxdur. Ona görə qiymətlər burada daha münasibdir.

Toplum TV

Ancaq internetdə etdiyimiz kiçik araşdırmaya görə, Azərmaş istehsalı olan “Khazar” markalı avtomobillərin qiyməti 14 500-16 500 manat arasında dəyişir. Bu qiymətsə gömrükdən rüsumla ölkəyə gətirilən avtomomobillərin qiyməti ilə az qala eynidir.

“Azərmaş”dan verilən məlumata görə, 2 ildir davam edən pandemiya onların da bazarlarına ziyansız ötüşməyib, tələbat aşağı düşüb.

Oradakı satıcılardan öyrəndiyimizə görə, Badamdardakı ən ucuz avtomobillər elə köhnə maşın bazarındadır. Qiyməti 6-7 min manatdan başlayan bu avtomobillərin hissələri dəyişdirilib, yenidən yığılıb, onların da ömrünə kimsə zəmanət vermir.

İqtisadiyyat

Son 6 ayda Türkiyədə ev alan azərbaycanlıların sayı açıqlanıb 

Samirə Əli
10 Avqust 2022

Açıq mənbələrdən götürülüb

Azərbaycanlılar 2022-ci ilin ilk altı ayı ərzində Türkiyədə ümumilikdə 702 ev satın alıblar.  Bu barədə Türkiyənin milli statistika komitəsi məlumat verib. Aylar üzrə statistika isə belədir:   Yanvar - 89,  Fevral - 93 Mart - 115 Aprel - 156 May - 118  İyun – 131  Bildirilir ki, iyunda Türkiyədə mənzil alanların sayında Rusiya vətəndaşları ilk pillədə qərar tutub. Belə ki, Rusiya vətəndaşları bu ay ərzində 1887 mənzil satın alıblar. İkinci yerdə İran (987), üçüncü yerdə isə İraq vətəndaşları (807) yer alıb. https://toplum.tv/siyaset/azerbaycanli-turistler-ermenistanda-hansi-hallarda-sefer-etmek-mumkundur 2021-ci ildə İran vətəndaşları Türkiyədən 10 min 56 mənzil almaqla birinci yeri tutmuşdular. İkinci yerdə 8 min 661...
İqtisadiyyat

Payızda ölkədə un və un məmulatları bahalaşacaq?

Samirə Əli
8 Avqust 2022

Açıq mənbələrdən götürülüb

“Azərbaycan vətəndaşları sentyabr, oktyabrda piştaxtalarda un və un məmulatlarının bahalaşmasını müşahidə edəcəklər”. Bu sözləri iqtisadçı Asif İbrahimov yerli kanalların birinə verdiyi müsahibəsində bildirib. Əsas taxıl ixracatçıları olan Rusiya və Ukraynanın müharibə aparması səbəbilə dünyada taxıl böhranının olacağı proqnozlaşdırılırdı. Digər taxıl icrax edən ölkələrin də daxili tələbatı əsas gətirərək ixraca məhdudiyyətlər qoymasının prosesə mənfi təsir edəcəyi vurğulanırdı. Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yaxınlarda ölkədə 100 min hektar taxıl sahəsinin quraqlıq səbəbindən məhv olduğunu açıqladı. Butün bu proseslər Azərbaycana necə təsir göstərəcək? Payızda ölkədə həqiqətən un və un məmulatları bahalaşa bilərmi? Azərbaycanın taxıl ehtiyatı Azərbaycanın nə qədər taxıl ehtiyatının olması barədə rəsmi statistika...

Seçilmiş Videolar

Toplum TV loqo