İqtisadiyyat

Azərbaycanda avtomobil istehsalı niyə azalıb?

Nigar Səmədli
4 May, 2021
116

Açıq mənbələrdən götürülüb

“Eyni qiymətə olan hətta ikinci əl xarici avtomobillər daha keyfiyyətli və daha az məsrəflidir, nəinki burada istehsal olunanlar”.

Son bir ildə yerli avtomobil istehsalının azalmasını “Toplum TV”-yə şərh edən iqtisadçı Rəşad Həsənov belə deyir.

Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2021-ci ilin yanvar-mart aylarında ölkədə 408 ədəd (ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətən 264 ədəd az) minik avtomobili istehsal olunub.

Azərbaycanda bilinən avtomobil markalırı bunlardır - “Khazar”, “AzSamand” və “Naz Lifan”.

“Azərmaş” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti və “İran Khodro” şirkətinin birgə yaratdığı “Khazar” Avtomobil Zavodu 2018-ci ilin yayından fəaliyyətdədir. 

"Azsamand" zavodu 2010-cu ilin əvvəlindən avtomobil istehsalını dayandırıb. 2021-ci ildən etibarən zavodda "İran Hodro" şirkətinin buraxdığı "Soren" avtomobillərinin istehsalına başlanacaq (11.11.2020, APA).

2006-cı ildə Naxçıvanda qurulan “Naz Lifan” Avtomobil Zavodu isə 2017-ci ildən bəri fəaliyyət göstərmir.

Ərşad Hüseynov - Açıq mənbələrdən götürülüb

Nəqliyyat məsələləri üzrə ekspert Ərşad Hüseynov qeyd edir ki, Azərbaycanda avtomobillər əsasən dövlət sifarişi ilə istehsal olunur: “Onlar da xidməti avtomobili kimi və ya əlilliyi olan şəxslərə vermək üçün sifariş edilir. Eyni zamanda, bəzi özəl lizinq şirkətləri də taksiçilik fəaliyyətində istifadə etmək üçün yerli avtomobil alırlar. Ötən illə müqayisədə istehsalın azalmasını isə sifarişin az olması ilə əlaqələndirmək olar”. 

İqtisadçı Qadir İbrahimli də yerli avtomobillərə tələbatın az olduğunu vurğulayır: “Azərbaycan sakinləri onlardan az hallarda istifadə edirlər. İstehsal da tələbə uyğun olaraq həyata keçirilir. Bildiyim qədərilə Azərbaycan avtomobilləri xaricə ixrac olunmur, daxili istehlak isə zəifdir”. 

Rəşad Həsənov isə son bir ildə istehsaldakı azalmanı pademiya və müharibə ilə əlaqələndirir: “İstehsalın həcminə ilk növbədə pandemiya mənfi təsir göstərib və bu, hələ də davam edir. Eyni zamanda, dövlət xərcləmələri istiqamətində hökumət daha konservativ yanaşma ortaya qoyub. Büdcə vəsaitləri işğaldan azad olunan ərazilərə yönləndirildiyi üçün dövlət müəssisələri yeni avtomobillərin alınmasına vəsait ayıra bilmir. Yerli avtomobillərin əsas alıcısı isə dövlət müəssisələri idi, indi bu bazarda tələb kifayət qədər aşağı düşüb”. 

Rəşad Həsənov - Açıq mənbələrdən götürülüb


Ekspertin fikrincə, azalmanın digər səbəbi də məhsulların keyfiyyəti ilə bağlıdır: “Yerli avtomobillər bazarda özünü doğrulda bilmir. Çünki eyni qiymətə olan ikinci əl xarici avtomobillər daha keyfiyyətli və daha az məsrəflidir, nəinki burada istehsal olunanlar”.

Bəs maşın bazarında durum necədir? 

Marketoloq Elnur Azadovun qənaətincə, 2018-ci ildən “Azərmaş” ASC və “İran Khodro” şirkətinin birgə istehsal etdikləri “Khazar” avtomobilinin keyfiyyəti barədə danışmaq tezdir: “Dünya praktikasında belədir ki, yeni avtomobilin keyfiyyəti öncə rəsmi distribütor xidmət mərkəzlərinə müraciətlərin sayına əsasən təhlil edilir, buna uyğun olaraq istehsalçı tərəfindən buraxılan nöqsanlar aradan qaldırılır. Həmin nöqsanlar faiz nisbəti ilə ölçülür, bəzən hətta ciddi nöqsanlara görə istehsal dayanır, satılmış avtomobillər geri qaytarılır. İkinci dəyərləndirmə, adətən, çoxillik maşınlara aiddir, ekspertlər və sorğular nəticəsində müəyyənləşdirilir. Yəni təmir üçün rəsmi distribütor xidmət mərkəzlərindən kənar yerlərə müraciətlər, avtomobil sahiblərinin təcrübəsi, eyni zamanda, qəza hallarından irəli gələn hallar əsasında qiymətləndirmələr aparılır”.

Elnur Azadov - "Sputnik Azərbaycan"

Mütəxəssis məhsulun qiymətinin əsas şərt olmadığını bildirir: “Azərbaycanda 15 ilə yaxın yerli istehsal təcrübəsi var. “Khazar” beynəlxalq avtomobil sərgilərində iştirak edib, qiyməti və digər özəllikləri də cəlbedicidir, ancaq burada ciddi marketinq işləri tələb olunur. Özü bahalı olmasa da, ehtiyat hissələri uzunömürlü deyil və bəzi xarici avtomobil brendləri ilə rəqabət apara bilmir”.

E.Azadov da istehsalın həcminə pandemiyanın təsir etdiyini düşünür. 

Avtomobil həvəskarı Rufulla Şükürlü isə bildirir ki, sözügedən avtomobili alacaq büdcəyə sahib şəxslər keyfiyyətinə görə bu markaya üstünlük vermirlər: “Digər səbəb isə ”Khazar” markalı avtomobilin müasir standartlara cavab verməməsidir. Bu avtomobilləri əsasən, müəyyən qurumlar sifariş edir. Məsələn, taksi şirkətləri ya lizinq yolu ilə, ya da bir dəfəyə 20-30 ədəd yerli avtomobil alırlar. Taksi sürücülərindən aldığımız geridönüşlər isə əsasən avtomobilin keyfiyyətinin aşağı olması ilə əlaqədar olub. Yəni hələ ki, razı qalan qarşımıza çıxmayıb. Ümumiyyətlə bu avtomobillər 2020-2021-ci il istehsalı olmasına baxmayaraq rahatlıq baxımından da müasir standartlara cavab vermir”.

İqtisadiyyat

Rusiya şəhərlərindən Bakıya uçuşlar bərpa olunur

16 May 2021

aex.ru

Rusiyanın "Nordwind" aviaşirkəti may ayının sonunadək dörd şəhərdən Bakıya uçuşları bərpa etmək niyyətindədir. APA xəbər verir ki, mayın 18-dən etibarən (çərşənbə axşamı) Sankt-Peterburq-Bakı aviareysi üzrə uçuşlara başlanılacaq. Sonradan sözügedən marşrut üzrə uçuşlar həftənin cümə günləri yerinə yetiriləcək. Mayın 19-dan etibarən "Nordwind"Nijni Novqorod-Bakı (çərşənbə, daha sonra cümə axşamı günləri) və Kazan-Bakı (çərşənbə, daha sonra bazar ertəsi günləri), mayın 20-dən isə Rostov-Bakı aviareysi üzrə birbaşa uşulara başlayır. "Epidemioloji vəziyyət dəyişdikdə və beynəlxalq hava əlaqəsi bərpa olunduqca, Azərbaycanın paytaxtına uçuşların tezliyi artırıla bilər", - aviaşirkətin məlumatında deyilir.
İqtisadiyyat

Gəncə Hava Limanı uçuşları bərpa edib

15 May 2021
Gəncə Beynəlxalq Hava Limanının fəaliyyəti bərpa edilib. Xəbəri APA yayıb. Bildirilir ki, aeroportdan ilk reys ötən gün Gəncə-Moskva marşrutu üzrə həyata keçirilib.  Bu gün isə Türkiyənin İstanbul şəhərinə uçuş başlayıb. Sabah Gəncədən Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərinə uçuş nəzərdə tutulub. Eyni zamanda "Türk Hava Yolları" Gəncəyə və Naxçıvana uçuşları bərpa edib.
Seçilmiş Videolar