İqtisadiyyat

İlqar Məmmədov: “Birinci uşağa görə dövlət heç kimə yardım etməməlidir”

Qadir İbrahimli: “Belə yanaşma konstitusiya pozuntusu deməkdir”

Nigar Səmədli
2 Aprel, 2021
391

Kollaj - Toplum.tv

“Uşaqpulu mövzusu ilə xalqı aldadıb-alçaldan yaramazların hər birinin cavabını artıqlamasıyla verəcəyik”.

Bunu ReAl Partiyasının sədri İlqar Məmmədov martın 2-də “Feysbuk” hesabında yazıb. 

Partiya üzvü, deputat Erkin Qədirli isə uşaqpulu əvəzinə, vətəndaşların mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılmasının daha doğru olduğunu söyləyib: “İnsanlara faizsiz kreditlər verilməlidir. Uşaqpulu sol strategiyaya uyğundur. Uşaqpulu verməklə problem çözülməyəcək. Valideyn vəsaiti uşağına xərcləməyə də bilər, amma mənzil şəraiti yaxşılaşdırılsa, nəticə əldə etmək olar”.

İlqar Məmmədov yazıb ki, uşaqpulu mövzusunu gündəmə gətirənlər bunun büdcəyə və iqtisadiyyata neçəyə başa gələcəyini konkret rəqəmlə ifadə etmirlər:

“Sadəcə, “uşağım var, dövlət mənə pul versin” kimi təsəvvürləri insanlarda yetişdirənlər ya nə danışdıqlarını heç anlamır, ya da xalqa vicdanlı xidmət hissini tam itiriblər". 

"Nəsilvermə əmsalı Azərbaycanda ancaq son 4-5 ildir ki, artım üçün tələb olunan əmsal 2.1-dən aşağı düşüb. Bunun mürəkkəb səbəbləri var. Buraya keçmiş müharibələrin irsi olan demoqrafik dalğalar, şəhərləşmə, iqtisadi təsəvvürlərin dəyişməsi və s. kimi hallar daxildir", - İlqar Məmmədov qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, əmsalın daha aşağı düşməsinin qarşısını almaqdan ötrü bir çox tədbirlər görülməlidir: "Bu tədbirlər arasında, əlbəttə, doğumun iqtisadi stimullaşdırılması tədbirləri də var. Bizim isə mövqeyimiz belədir: 

- birinci uşağa görə dövlət heç kəsə maddi yardım verməməlidir. Birinci uşaq ailələrin tam şəkildə öz məsuliyyəti, seçimi və planı olmalıdır.

- ikinci uşağın doğulması və müəyyən yaşa çatması üçün isə dövlət tərəddüd edən ehtiyaclı valideyinlərə öz dəstəyini təklif etməlidir. Yardım məbləği qəpik-quruş yox, əhəmiyyətli olmalıdır. Amma bu vəsaitin valideyinlər tərəfindən məhz uşaqların qida, təhsil, geyim və müalicəsinə xərcləməsi üzərində dövlət ciddi nəzarət qurmalıdır. 

- üçüncü və sonrakı uşaqlar yenə də valideyinlərin öz məsuliyyətli seçimi və planı olmalıdır. Bu məsuliyyətli seçimi etməkdə dövlətin ümumi iqtisadi siyasəti valideyinləri inandırmaqla yardımçı olmalıdır. İş yerlərinin yaranması üçün iqtisadiyyat sərmayələrə açılmalıdır. Bu isə daha geniş, əhatəli siyasətin tərkib hissəsidir: hüquq aliliyi, korrupsiyanın cilovlanması, demokratik siyasi təmsilçilik və s".

İqtisadçı Qadir İbrahimli isə uşaqlara görə sosial müavinətin verilməsini vacib sayır:

“Ümumiyyətlə, ailənin ehtiyacı varsa, doğulan hər bir uşağa görə və ailədəki uşaqların sayından asılı olmayaraq dövlət tərəfindən maddi yardım edilməlidir. Çünki hər doğulan uşaq gələcəyin vergi ödəyicisi, əsgəri və nəhayət, vətəndaşdır, yəni bu onun konstitusyon hüququdur. Konstitusiyada uşaqların sayı ilə bağlı heç bir ayrıseçkilik yoxdur və belə yanaşma ilk növbədə konstitusiya pozuntusu deməkdir. İkinci bir məqamsa ondan ibarətdir ki, Azərbaycanda illərdir tətbiq olunan ünvanlı sosial yardım sistemi işləmir. Bu səbəbdən də bəzi problemlər yaranır. Əgər ailənin gəlirləri normal yaşayış üçün adekvat deyilsə, həmin ailə ünvanlı sosial yardımın əhatə dairəsində olmalıdır. Eyni zamanda, deputatın qeyd etdiyi mənzil şəraitinin də bu məsələ ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Azərbaycanın Mənzil Məcəlləsinə görə, hər bir vətəndaşın yaşayış yeri minimum 16 kvadratmetr olmalıdır”. 

İqtisadçı digər məqamı statistikanın şəffaf olmaması ilə əlaqələndirib: “Statistika Komitəsinin təqdim etdiyi rəqəmlər də real deyil. Avropa Birliyinə daxil olan ölkələrdə yoxsulluq həddi 17 faiz olduğu halda, Azərbaycan statistikası iddia edir ki, bizdə cəmi 5 faizdir. Hətta həmin 5 faizə daxil olan vətəndaşların da hamısı ünvanlı sosial yardım almır. Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin açıqlamasına görə, cəmi 63 faiz yoxsul insan ünvanlı yardımın əhatə dairəsindədir. Bu məsələlər çözülmədiyinə görə, uşaqpulu problemi həllini tapmadı və uzun müddət də tapmayacaq”. 
 

İqtisadiyyat

Bakının kirayə bazarında nə var, nə yox?

10 Aprel 2021

Açıq mənbələrdən götürülüb

Ötən ilin payızında cəbhə xəttinə yaxın bölgələrdən, eləcə də bir neşə dəfə raket zərbəsinə məruz qalan Gəncədən Bakıya gələnlərin sayı kirayə bazarında bir qədər canlanma yaratsa da, atəşkəsdən sonra onların geri qayıtması, eləcə də koronavirusla bağlı karantin rejiminin bir müddət sərtləşdirilməsi təsirsiz ötüşmədi.  Üstəlik də pandemiya ucbatından ali məktəblərin distant təhsilə, özəl şirkətlərin bəzisinin evdən işləməyə üstünlük verməsi də kirayə evlərə tələbatı azaltdı. Paytaxtın Nərimanov rayonunda yerləşən 3 otaqlı mənzilini kirayə verməklə dolanan 62 yaşlı Əzizə İsmayılova bir il əvvələ qədər evini tələbələrə 450 manata kirayəyə verirmiş. “Dolanışığım bundan çıxırdı. İndi məktəblər bağlanıb, tələbə də yoxdur, pul da”. Pandemiya dövründə...
İqtisadiyyat

IDI: Bakı-Abşeron zonası ilə digər regionalar arasında kəskin fərqlər qalmaqda davam edir

10 Aprel 2021

IDI

Demokratik Təşəbbüslər İnstitutu (IDI) "Gənc İqtisadçılar” təlimlərinin məzunlarından ibarət araşdırma qrupunun üzvləri sosial-iqtisadi inkişafda regional qeyri-bərabərlik probleminə dair araşdırma sənədi hazırlayıb. Bu siyasət sənədində son 2002-ci ildən bəri ölkədə regional sosial-iqtisadi inkişafdakı qeyri-bərabərliyin azaldılması və bölgələrin tarazlı inkişafına nail olmaq sahəsində hökumətin həyata keçirdiyi siyasətlər təhlil olunur və bu siyasətin təkmilləşdirilməsi üzrə tövsiyələr işlənilib. Araşdırmanın birinci hissəsində regional sosial-iqtisadi inkişafda qeyri-bərabərliyin mövcud vəziyyəti rəsmi statistik məlumatlar əsasında təhlil olunur və onun səbəbləri araşdırılır.  Tədqiqatda daha sonra bu problemin aradan qaldırılması istiqamətində hökumətin indiyədək həyata keçirdiyi siyasət addımları araşdırılır.Bu siyasətin nəticələri və əldə olunan nəticələr təqdim olunur.  Eyni zamanda regionların sosial-iqtisadi...
Seçilmiş Videolar