Siyasət

Bayden “Şimal axını-2” məsələsində niyə güzəştə getdi? 

Məzahir Abdurahmanov
27 May, 2021
976

FT

“Əgər Rusiya gələcəkdə qazdan "silah" kimi istifadə edib müəyyən məsələlərdə nəyisə diqtə etməyə cəhd etsə, Avropa alternativ mənbələrdən mavi yanacaq alacaq. Ona görə də bu qarşılıqlı asılılıqdır. Rusiyanın istənilən aqressiv addımlarına cavab vermək üçün Avropa Birliyi ölkələri və Amerikanın imkanları var”. 

Bunu “Toplum TV”-yə ReAl Partiyasının icraçı katibi Natiq Cəfərli deyib.

“"Şimal axını-2" qaz kəmərinin tikintisi layihəsi bu il tamamlanacaq”, - Rusiyanın "Qazprom" şirkətinin İdarə Heyətinin sədri Viktor Zubkov belə deyib.
 
N.Cəfərlinin fikrincə, “Şimal axını-2”yə qarşı müxtəlif sanksiyaların olmasına baxmayaraq, işlərin 95%-i artıq görülüb: ““Şimal axını-2” layihəsi Almaniya üçün çox vacibdir. Çünki bir neçə il öncə Avropa Birliyi ölkələrində Beynəlxalq Enerji Xartiyası qəbul olunub. Həmin xartiyaya görə, Rusiya Almaniya ərazisini həm qazla təchiz edən, həm də satan ölkə kimi çıxış edə bilməz. “Şimal axını-1” artıq fəaliyyətə başlayıb. “Şimal axını -2” fəailiyyətə başlayandan sonra isə 80 milyard kub metrə yaxın qaz Almaniya üzərindan Avropaya çatdırılacaq. Almaniya dəfələrlə rəsmi bəyan edib ki, bu, ölkənin iqtisadiyyatına müsbət təsir edəcək layihədir, ona görə də Almaniya layihənin davam etdirilməsinə dəstək olacaq. ABŞ da Trampdan sonra Avropa Birliyi ölkələri ilə müxtəlif fikir ayrılıqlarının aradan qaldırmağa və qarşılıqlı güzəşt siyasəti yürütməyə başlayıb". 

 

N.Cəfərli deyir ki, Almaniya şirkətləri ABŞ-ın sanksiyalarından hələlik kənarlaşdırılıb: "Rusiya şirkətləri bu layihədə iştirak edirlər, onlara tətbiq edilən sanksiyalar qalır, hətta yeniləri belə əlavə olunub, amma onlar fəaliyyətlərini davam etdirirlər. Çox güman ki, bu məsələlər qarşılıqlı güzəştlərlə həllini tapıb. Ona görə də bunu Almaniyanın yox, qarşılıqlı güzəştlərin qalib gəldiyi kimi xarakterizə etmək olar. Bayden adminstrasiyası güzəştə getməklə başqa sahələrdə Almaniyadan dəstək istəyəcək, çünki bu işlər bir tərəfli olmur".

N.Cəfərli qənaətincə, burada asılılıq ikitəflidir: “Rusiya hələ də Avropanı qazla ən çox təmin edən ölkədir. Avropa Birliyi ölkələri il ərzində 500 milyard kub metrlik qaz istehlak edirlər. Bunun təqribən 145-150 milyard kub metrini Rusiya verir. Avropanın elə ölkələri var ki, az qala 90%-ə yaxın Rusiya qazından asılıdırlar. Rusiya qaz verməsə, həmin ölkələrdə ciddi problemlər olacaq. Rusiyanında asılılığı da odur ki, qaz satıb pul qazanır və həmin vəsait hesabına öz dövlət büdcəsinin formalaşmasında layihələrin həyata keçməsində istifadə edir. Rusiya büdcəsinin  təqribən 3 də biri qaz və neft gəlirlərindən ibarətdir. Kifayət qədər ciddi təsirləri var”.

N.Cəfərlinin hesab edir ki, bu layihə Ukraynanın maraqlarına uyğun deyil: “Ukrayna üzərindən Avropaya  təqribən 70-80 milyard kub metrlik qaz çatdırılırdı. Tranzit gəlirləri kifayət qədər Ukrayna iqtisadiyyatına dəstək olurdu. Ən yumşaq hesablamalarla təqribən 3 milyard dollara yaxın Ukrayna tranzitdən pul qazanırdı. Bir də müqavilə şərtlərinə görə, Ukraynanın qaz təminatının bir hissəsinidə tranzit xərci əvəzi Rusiya qaz təminatını həyata keçirirdi. Ona görə də bu layihə Ukraynaya ciddi mənfi iqtisadi zərər verən layihədir. Bunu Ukraynada anlayır və ona görə də Amerika ilə birlikdə bu layihənin həyata keçirilməsinə ciddi qarşı çıxır”.

Natiq Cəfərli - Sosial Media

N.Cəfərlinin fikrincə, Avropa Birliyi “Şimal axını-2” layihəsinə mane olmur: "Heç Rusiya da Trans-Xəzər kəmərinin çəkilməsində maneə yaratmır. Azərbaycanla Türkmənistanın "Dostluq" yatağı ilə bağlı imzaladığı müqavilə də bu istiqamətdə atılan ilk böyük addımdır. Çünki həmin yataqdan təkcə neft yox, təbii qaz da çıxarılacaq. İnfrastruqtur olaraq da həmin təbii qazın Azərbaycana çatdırılması düşünülür. Bu, Trans-Xəzər kəmərinin çəkilməsi daha da asanlaşa bilər. Elə ona görə də “Cənub Qaz Dəhlizi” kəməri çəkilərkən hamıya da məlum idi ki, Azərbaycanın qaz ehtiyatları məhduddur. Avropaya isə ildə cəmi 10 milyard kub metr qaz çatdıra bilər. Amma kəmərin keçid surəti təqribən 33-35 milyard kub metr qaz civarındadır. Dediyim kimi, Azərbaycanın 10 milyard kub metr qaz satma potensialı var.

Türkmənistan qazının da ora qoşulacağı ehtimalını nəzərə alaraq, kəmərin daha böyük həcmdə çəkilməsi ilə bağlı qərar verilib. Ona görə də düşünürəm ki, Trans-Xəzər qaz kəməri baş tutmasa belə, "Dostluq" yatağından çıxarılan qazın Azərbaycan vasitəsilə Avropaya çatdırılması kifayət qədər böyük potensiala malikdir. Hətta gələcəkdə İranın da həmin kəmərə qoşulması ehtimalı böyükdür”.

Siyasət

ABŞ səfirliyi 14 may aksiyası barədə

Roza Məmmədova
17 May 2022

Toplum Tv

Birləşmiş Ştatların səfirliyi "Toplum TV"yə açıqlamasında Azərbaycan hökumətini vətəndaşların konstitusion hüquqlarına hörmət etməyə çağırıb Birləşmiş Ştatlarının Səfirliyi Azərbaycan hökumətini insan hüquqlarına və əsas azadlıqlarına hörmətlə yanaşmağa, o cümlədən bütün vətəndaşların öz fikirlərini dinc şəkildə ifadə etməsinə, azad toplaşma hüququndan istifadəsinə imkan verməyə çağırıb. Mayın 14-də Bakıda dinc etiraz aksiyasının iştirakçılarına qarşı zorakılıq və jurnalistlərlə ictimai fəallara təzyiqlə bağlı “Toplum TV”nin sorğusuna Birləşmiş Ştatlar səfirliyindən verilən cavabda belə deyilir.  “Biz bütün dünyada etdiyimiz kimi, Azərbaycanda da hökuməti medianın təhlükəsizliyini təmin etməyə və jurnalistlərin zorakılıq, təhdid və ya ədalətsiz həbsdən qorxmadan öz vəzifəsini yerinə yetirmək imkanlarını qorumağa çağırırıq”,- deyə açıqlamda qeyd olunub....
Siyasət

Putin niyə MDB ölkələrinin KTMT-yə üzv olmasını istəyir?

Roza Məmmədova
17 May 2022

Reuters

"Putinin dediklərini dinləməliyik, amma əhəmiyyət verməməliyik” Azərbaycanın sabiq xarici İşlər naziri Tofiq Zülfüqarov “Toplum TV”yə Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) mayın 16-da Moskvada keçirilən sammitində Rusiya Prezidentinin çıxışını şərh edərkən belə deyib. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin məlum nitqi zamanı Müstəqil Dövlətlər Birliyinə (MDB) KTMT-də müşahidəçi statusunun verilməsi təklifi ilə çıxış edib. Bir gün əvvəlsə Belarusun müdafiə naziri Viktor Xrenin bir neçə ildən sonra onlarla ölkənin KTMT-yə qoşulacağını bəyan etmişdi. Hazırda təşkilatın üzvləri Rusiya, Belarus, Qazaxıstan, Ermənistan, Qırğızıstan və Tacikistandır. Putin saamitdəki çıxışında KTMT-nin payızda birgə hərbi təlimlər planlaşdırdığını da deyib. Onun sözlərinə görə, təlimlərin sayı getdikcə artacaq və onlar Qazaxıstan,...

Seçilmiş Videolar

Toplum TV loqo