Sosial

Dilənçiliyə məcbur edilən Muradın hekayəsi: “…bir rus gətirib 150 manat vermişdi” 

Aytac Məmmədli
15 Sentyabr, 2021
2371

Açıq mənbələrdən götürülüb

Muradın hekayəsi 

11 yaşlı Murad (ad şərtidir) Yevlaxda yaşayan Roman ailələrindən birinin oğludur. Hələ çox balaca ikən nənəsi ona danışırmış ki, anası onu bələkdə olanda zibil qabına atıb. Bundan sonra uşağa nənəsiylə atası yiyə çıxıb. Nənəsi öləndən sonra iş-güc sahibi olmayan atası uşağı diləndirməyə başlayıb. 

Ata-oğul "Kubinka" deyilən yerdə bir otaqlı evdə yaşamağa başlayıblar: "Hər gecə 3-də yuxudan oyanıb dilənmək üçün yola çıxırdım. Hər dəfə fərqli yerlərə gedirdim. Ən çox “Tarqovı”, Bulvar, bəzən də Nərimanovda olurdum. Bir günə 15-20 manat qazanırdım. Təkcə bir dəfə oturacaqda yatdığım vaxt bir rus gətirib 150 manat vermişdi. Ən çox qazandığım bu olub”. 

Murad deyir ki, atası ona qazandığı puldan bir-iki dəfə paltar alıb: "O paltar da bir dəfə çirklənən kimi məni möhkəm çırpmışdı. Həmişə dilənəndə atası ilə gəzən uşaqları görüb pis olurdum. Öz-özümə deyirdim ki, camaatın atası uşağına bahalı hədiyyələr alır, mənim atamsa diləndirir”. 

Muradın söylədiyinə görə, 8 yaşında "imkanım yoxdur, nə olar, çörək pulu verin" deyə adamlara əl açarmış, ona yaxşı davranıb başına sığal çəkənlər də, acılayıb qovanlar da varmış. 

"O günləri yaxşı xatırlamıram. Yadımda çox az şey qalıb. Ən çox Nərimanovda 3 ay tək qaldığım yadıma düşəndə pis oluram. Bir gün atamın yanından qaçıb Nərimanova getdim. Gündüzlər dilənir, axşamlar parkda skamyalarda yatırdım. Pulum olanda dönər, olmayanda peraşki alıb yeyirdim.  Hansı fəsil olduğu yadıma gəlmir, soyuq da, isti də, yağış da olurdu".

Elə Muradın Nərimanovda qaldığı vaxt polislər onu şöbəyə, oradan da "Ümid yeri" uşaq sığınacağına gətirirlər. 

"Ümid yeri" uşaq sığınacağı - Sosial Media

Murad artıq 2 ildir ki, bu sığınacaqda yaşayır. Dediyinə görə, burdakı həyatını çox sevir. O, sığınacaqda özünə həm yaxşı dostlar, həm də yaxşı məşğuliyyət tapıb. Güləşlə məşğul olan Murad yaşadığı sığınacağı idman yarışlarında təmsil edir.  

O atasını  unutmadığını, görüşmək istədiyini söyləyir: "Atamla danışmaq istəyirəm, onun üçün darıxıram. Amma o mənimlə heç maraqlanmır. Bura gələndən bəri məni heç axtarmayıb. Zəng eləmək istəyirəm, amma nömrəsi yadıma düşmür…" 

“Dilənçilik həyat tərzi, ailə, nəsil ənənəsidir”

Azərbaycanda uşaqların dilənçiliyə cəlb edilməsi inzibati məsuliyyət yaratsa da, Bakıda və başqa şəhərlərdə azyaşlıların dilənməsinə rast gəlmək mümkündür. 
Daxili İşlər Nazirliyindən bildirilir ki, cari ildə polis dilənçiliklə məşğul olan 3845 nəfər müəyyən edib, onlardan 370-i azyaşlı olub.  Nazirlik qeyd edir ki, rəqəmin çox olmasının səbəbi eyni adamın bir neçə dəfə yaxalanmasıdır. 

Həmçinin Sosial Xidmətlər Agentliyindən verilən məlumata görə, kimsəsiz və sosial təhlükəli vəziyyətdə olan yetkinlik yaşına çatmayanlar üçün sosial reabilitasiya şöbəsinə bu ilin 8 ayı ərzində 29 nəfər qəbul edilib. Hazırda şöbədə 24 nəfər azyaşlıya xidmət göstərilir. 

Daxili İşlər Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinin əməkdaşı, polis mayoru Anar Qafarovun “Toplum TV”-yə dediyinə görə, dilənənlərin böyük əksəriyyəti əmək qabiliyyətinə malik olsa da, ömür boyu hardasa işləməyə maraqlı deyillər, “dilənmək bu adamların həyat tərzi, ailə, nəsil ənənəsidir”.  

Anar Qafarov - Rəsmi səhifə

"İlk baxışda onların dilənçi olmaları görünmür. Onlar insanların mərhəmət duyğularına təsir edəcək ifadələrdən istifadə edirlər. Cəmiyyətimizdə dilənçilərə sədəqə verənlərin olması dilənçiliyin həyat tərzinə çevrilməsini, zəhmətsiz yaşamağı şərtləndirir. Bu mənada vətəndaşlarımıza müxtəlif adlar altında qiyafələnmiş, məqsədi dilənçilik, insanların etibarından sui-istifadə olan şəxslərə inanmamağı tövsiyə edirik", - polis mayoru belə deyir.

Tayfa ənənələrini qoruyaq, ya uşaq hüquqlarını?

Murad kimi Roman tayfasına mənsub olanlar arasında dilənməklə dolananlar az deyil, onların valideynlərinin fikrincə, uşaqların dilənməsində qeyri-qanuni heç nə yoxdur. Hərçənd uşaqların dilənçiliyə cəlb edilməsi onların inkişaf etmək, təhsil almaq, həyat və sağlamlığını mühafizəsi kimi hüquqlarının pozulmasına səbəb olur. 

Hüquqşünas Emin Abbasov deyir ki, Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin presedentinə görə, uşaqların təhsil hüquqları ata-ananın dini və fəlsəfi inanclarına hörmət etmək hüququnu əhatə etsə də, valideynlər inanclarına əsaslanaraq uşağı təhsil hüququndan məhrum edə bilməzlər. 

Emin Abbasov - Sosial Media

“Beynəlxalq insan hüquqları köçəri həyat tərzi yaşayan icmaların bu spesifik vəziyyətinin onların kimliyi ilə əlaqəli olduğunu qeyd edir və bunu şəxsi həyat hüququnun bir parçası kimi nəzərdən keçirir. Avropa Şurası üzv ölkələrə tövsiyə edir ki, Roman uşaqların təhsilləri qarşısında duran baryerləri (ana dilində təhsil, şəxsiyyəti təsdiq edən sənədlərin olmaması və.s) həll etsinlər”. 

BMT Azərbaycanda küçə uşaqlarına görə narahatdır…

BMT-nin Uşaq Hüquqları Komitəsinin Azərbaycanla bağlı yekun müşahidələrində deyilir ki,  dövlət küçədə yaşayan, istismara məruz qalan uşaqlarla bağlı lazımi tədbirlər görmür, onların sağlamlıq, təhsil almaq imkanları məhduddur. Eyni zamanda hüquq-mühafizə orqanlarının bu sahədəki fəaliyyətinin Azərbaycanın qəbul etdiyi “Uşaq hüquqları haqqında” Konvensiyanın müddəalarına uyğun olmadığı qeyd edilir.

Emin Abbasovun dediyinə görə, Komitə 2021-ci il martın 4-də “Uşaq Hüquqlar haqqında” Konvensiya ilə bağlı Azərbaycandan uşaq hüquqlarının spesifik aspektləri haqqında əlavə məlumatlar tələb edib.

Həmçinin məsələlər siyahısının 12-ci bəndində dövlətin məhz küçə uşaqları ilə əlaqədar hansı tədbirlər gördüyü soruşulub. 

“Azərbaycandan küçə uşaqlarının sağlamlıq, sosial xidmətlər və sığınacaqlarla təmin edilməsi, bu sahədə işləyən mütəxəssislərin potensialının gücləndirilməsi, uşaq əməyinin aradan qaldırılması, bu sahədə məlumatların toplanması və monitorinqin aparılması üzrə hansı tədbirlər görülməsi barədə məlumat istənilib” – hüquqşünas deyir.

Uşağını diləndirən şəxslər valideynlik hüququndan məhrum edilə bilərmi?

E. Abbasov söyləyir ki, Azərbaycan qanunvericiliyi uşağın həyatı üçün təhlükə yarandıqda valideynlik hüquqlarının məhdudlaşdırılmasına icazə verir: “Valideynlik hüquqlarından məhrum etmə valideyn və uşaq arasındakı münasibətə dövlətin olduqca müstəsna müdaxilə vasitəsidir. Bir çox beynəlxalq təcrübələr belə hallarda valideynlik hüquqlarından birdəfəlik məhrumetməyə yox, əsasən, təsirli cərimə və başqa məhdudiyyət tədbirlərinə əl atır. Hər halda bunun üçün ölkədə kifayət qədər uşaq sığınacaqları da olmalıdır”. 

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 523-cü maddəsində qeyd olunur ki, avaralıqla məşğul olmağa  görə, vətəndaşlara xəbərdarlıq edilir və ya on günədək inzibati həbs tətbiq edilir. 

Yetkinlik yaşına çatmayanlar böyüklər tərəfindən avaralığa cəlb olunduqda isə əlli manatdan doxsan manatadək cərimə və ya beş gündən on beş günədək inzibati həbs cəzası tətbiq olunur.  
 

Sosial

Həftəsonları ictimai nəqliyyat işləyəcək, əyləncə və istirahət mərkəzləri açılır

24 Sentyabr 2021

Sosial Media

Ölkə üzrə peyvənd olunan vətəndaşların sayının artması və eyni zamanda yoluxma hallarının dinamikasının davamlı şəkildə azalması nəzərə alınaraq, xüsusi karantin rejimi çərçivəsində yumşalma tədbirlərinin növbəti mərhələsinin tətbiqi ilə bağlı qərar qəbul edilib. Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın qərarına əsasən, 2021-ci il oktyabrın 1-dən etibarən həftəsonu ictimai nəqliyyatda, həmçinin Bakı Metropolitenində sərnişindaşıma fəaliyyətinin dayandırılması ilə bağlı məhdudiyyət ləğv olunur. Əlavə olaraq, 2021-ci il oktyabrın 1-dən aşağıda qeyd olunan iş və xidmət sahələrinin fəaliyyətinin bərpa edilməsi ilə bağlı qərar verilib: - istirahət və əyləncə məkanlarının (klublar daxil olmaqla), həmçinin uşaq əyləncə məkanlarının (bulvar və parkların ərazisində olanlar daxil olmaqla) fəaliyyəti; - ümumi...
Sosial

Gündəlik yoluxma statistikası açıqlandı

24 Sentyabr 2021

Açıq mənbələrdən götürülüb

Azərbaycanda koronavirus (COVID-19) infeksiyasına 1 128 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 2 590 nəfər müalicə olunaraq sağalıb. Operativ Qərargahdan verilən məlumata görə, analiz nümunələri müsbət çıxan 21 nəfər vəfat edib. İndiyədək ölkədə ümumilikdə 478 715 nəfərin koronavirus infeksiyasına yoluxması faktı müəyyən edilib, onlardan 446 643 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 6 415 nəfər vəfat edib, aktiv xəstə sayı 25657 nəfərdir. Son sutka ərzində yeni yoluxma hallarının müəyyənləşdirilməsi ilə əlaqədar 11 505, ötən müddət ərzində isə ümumilikdə 4 802 229 test aparılıb. Vaksinasiya Azərbaycanda bu gün 58 256 nəfər vaksinasiya olunub. Bu barədə Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah məlumat yayıb. Birinci mərhələ...
Seçilmiş Videolar