Sosial

“Qadının qolu, qıçı, başı kəsilməmiş heç kəs heç nə etmir”

Aytac Məmmədli
14 Yanvar, 2022
350

Açıq mənbələrdən götürülüb

Mehriban Zeynalova: “Şiddət görən qadınların təhlükəsizliyini təmin etmək qurumların prioriteti olmalıdır”

“Təmiz Dünya” Qadınlara Yardım İctimai Birliyinin sədri Mehriban Zeynalova  sığınacaqda qalan qadınların həyatının təhlükədə olduğunu deyir.

Bu barədə “Toplum TV”-yə danışan sığınacaq rəhbəri qurbanların səmərəli müdafiəsinin təşkili üçün qanunvericiliyə yenidən baxılmasını tələb edir.

“Adətən bizə müraciət edən qadınların həyat yoldaşları aqressiv olsalar da, qanunlardan çəkindikləri üçün zorakılığı davam etdirmirlər. Amma elə hal olur ki, biz real təhlükənin olduğunu görürük. Və təhlükə dəf olunmayanadək qadınlar sığınacaqdan çıxa bilmirlər”.

M. Zeynalova danışır ki, bir müddət əvvəl sığınacağa əri tərəfindən döyülən qadın müraciət edib. Qadının əri onun sığınacaqda olduğunu öyrənəndən bəri həm qadına, həm də sığınacaq rəhbərliyinə təzyiqlər etməyə başlayıb.

Mehriban Zeynalova - Açıq mənbələrdən götürülüb

“15 yaşında ərə verilən qadının 2 övladı dünyaya gəlib. Əri oğurluq və s. cinayətlərə görə həbs olunub, 13 il cəza alıb. Həbsdən çıxandan sonra qayınanası və əri qadının bütün əşyalarını, qızıllarını əlindən alıb evdən qovublar. Əri qızın qardaşının maşınını vurub, qızın başını yarıb, uşaqları lomla döyüb. Qadın polisə müraciət edəndən sonra kənd axundları, mollalar, qohumlar “barış, ərizəni götür” deyə, təyziq ediblər. Qadın məcbur olub ərizəni götürəndən sonra acımasız şəkildə yenidən döyülüb. Qardaşı məcbur qalıb onu sığınacağa yollayıb.  Qadının hazırda başında 7 tikiş, qolunda, üzündə yara izləri var”.  

M. Zeynalovanın dediyinə görə, bununla kifayətlənməyən ər sığınacaq barədə şayiələr yayır və rəhbərliyə təzyiqlər göstərir ki, arvadını burdan apara bilsin.

“...öz təhlükəsizliyindən özün cavabdehsən”

Sığınacaq rəhbəri məsələylə bağlı Daxili İşlər Nazirliyi,  Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinə müraciət etdiyini bildirib.

“Hazırda müraciətə baxılır, amma qanunvericilik müddət məsələsi qoyduğu üçün çevik hərəkət etmək mümkün deyil. Milli fəaliyyət planında qurbanların səmərəli müdafiəsinin təşkili məsələsində çevik qərarlar qəbul etmək lazımdı. Məsələn, ona hansısa məhduddiyyətlər qoyulmalı, ayağına elektron qandal bağlanmalıdır, amma bizdə belə mexanizmlər yoxdur”.

Daxili İşlər Nazirliyi - Rəsmi səhifə

M. Zeynalova söyləyir ki, qurumlara rəsmi müraciət edəndə onlar 1 ay araşdırma aparırlar. Belə olan halda da 1 ay ərzində qurbanın başına nələr gələcəyini bilmək olmur: “Biz istəyirik ki, operativ, çevik dəstək yaradılsın, səmərəli müdafiənin təşkili məhz təhlükəsizliyin təminatından başlayır. Nazirlik, prokurorluq materialları yoxlayır. Amma ortada bir nəticə yoxdur. Qadın xəsarət almayıb deyə, hüquq-mühafizə orqanları tədbir görə bilmirlər. Yəni ki, qadının qolu, qıçı, başı kəsilməmiş heç kəs heç nə etmir”. 

M. Zeynalova danışır ki, həyatı təhlükədə olan qadınların sığınacaqdan çıxıb çölə, işə getmələri  onları hər dəfə narahat edir: “Qadının uşağı var, işə getmək, pul qazanmaq istəyir. Belə olanda biz ərizə yazdırırıq ki, öz təhlükəsizliyindən özün cavabdehsən. Çünki əgər pis bir hadisə baş versə, deməyəcəklər ki, mexanizm yoxdur, deyəcəklər ki, filan təşkilat qadını müdafiə edə bilmədi”.

Onun dediyinə görə, qadınların həyati təhlükəsi hətta sığınacaqdan çıxandan sonra da davam edir: “Əri tərəfindən zorakılıq görən bir qadın var idi, sığınacaqdan çıxandan sonra anası onu məcbur elədi ki, əriylə barışsın. Düz iki il sonra həmin ər o qadını 2 uşağının gözü qabağında öldürdü. Yəni şiddət görən qadınların təhlükəsizliyini təmin etmək qurumların prioriteti olmalıdır”.

Dövlət Komitəsi operativ tədbir gördüklərini deyir

Xatırladaq ki, Prezident İlham Əliyev 2020-ci ildə “Azərbaycan Respublikasında məişət zorakılığı ilə mübarizəyə dair 2020–2023-cü illər üçün” Milli Fəaliyyət Planını təsdiq edib.

Planın məqsədləri arasında məişət zorakılığından zərər çəkmiş şəxslərin səmərəli müdafiəsi sisteminin formalaşdırılması da yer alıb.

Bu qaydalar isə məişət zorakılığından zərər çəkmiş şəxslərə zəruri yardım göstərilməsi, təhlükəsizlik tədbirlərinin görülməsi, mühafizə orderlərinin verilməsi, məişət zorakılığı törətmiş şəxslərin qeydiyyata alınması və onlarla tərbiyəvi qabaqlayıcı işlərin aparılması, zərər çəkmiş şəxslərin və onların ailə üzvlərinin təhlükəsizliyinin təmin olunmasını mümkün edir.

Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin mətbuat katibi Teymur Mərdanoğlunun sözlərinə görə, məişət zorakılığına məruz qalan şəxsə əvvəlcə qısamüddətli, lazım olduğu halda isə uzun müddətli mühafizə orderi verilir.

Teymur Mərdanoğlu

“Sığınacaqlar bu məsələlərlə bağlı bizə dəfələrlə müraciət ediblər. Onlar olmasa belə, məişət zorakılığına məruz qalan şəxslərlə bağlı biz məlumat alan kimi aidiyyəti üzrə, Daxili İşlər Nazirliyi, Baş Prokurorluğa məktub göndəririk”.

Mətbuat katibinin sözlərinə görə, zorakı şəxsə qarşı da qanun çərçivəsində məhdudiyyətlər qoyulur: “Zorakı şəxs barədə məlumatlar  Daxili İşlər Nazirliyinə göndərilir. Əgər kişi həyat yoldaşına qarşı şiddət tətbiq edirsə, məsələ araşdırılır, həmin şəxslə profilaktik söhbətlər aparılır, ehtiyac yaranarsa, psixoloqla görüş təyin edilir. Bununla bağlı 11 rayonda  ailələrlə dəstək mərkəzlərimiz var”.

Mətbuat katibi M. Zeynalovanın dedikləri ilə razılaşmır, onun sözlərinə görə, məsələdən xəbər tutan komitə  zorakı şəxsə qarşı dərhal tədbir görməyə başlayır.

 

Sosial

Türkiyədə imtahan suallarını qanunsuz satan azərbaycanlılar saxlanılıb

17 May 2022

açıq mənbədən götürülüb

Ankarada Amerika və Türkiyə universitetlərində təhsil almaq istəyən əcnəbi tələbələrə SAT imtahan (Scholastic Aptitude Test - akademik qabiliyyət imtahanı) suallarını satdığı iddia edilən 6 şəxs saxlanılıb. "TRT Haber"in məlumatına görə, saxlanılanlar arasında azərbaycanlıların da olduğu deyilir. Ankara Respublika Baş Prokurorluğu mayın 7-də keçirilən SAT imtahan suallarının Ankarada 2-3 min dollara satılmasından sonra istintaqa başlayıb. İstintaqı dərinləşdirən prokurorluq, İran və Azərbaycan vətəndaşları da daxil olmaqla 6 şübhəlinin “Telegram” mesajlaşma proqramı vasitəsilə əlaqəyə girdiyini aşkarlayıb. Cahid və M.N. adlı şəxslərin sualları “karantin” adlandırdıqları evlərdə payladıqları müəyyən edilib. Baş Prokurorluğun göstərişi ilə Maliyyə Cinayətlərinə Qarşı Mübarizə İdarəsinin əməkdaşları təyin olunmuş ünvanlarda eyni vaxtda...
Sosial

Müştəri restoranda servis haqqı ödəməlidirmi?

Roza Məmmədova
17 May 2022

Getty Images

Restorana gedəndə xərcinizi menyudakı qiymətlərə görə hesablayırsınızsa, sürprizə hazır olun. Bəzi kafe və restoranlarda yeyib içdiyinizdən əlavə servis haqqı da tutulur. Nədir servis haqqı? Bura restoranda dinlədiyiniz musiqi, servis xidməti, istifadə olunan qab-qacaq və s. aiddir. Bakıda “Özsüt” restoranında ofisiant işləyən Pünhan Cəfərov (ad şərtidir) deyir ki, müştərilər əvvəlcədən servis haqqı tutulduğunu bilmir: “Onlar bunu ya menyu jurnalından, ya da hesab qəbzindən öyrənə bilirlər. Müştərilər çox zaman servis haqqını ən sonda, hesabı istəyəndə görür, təbii, narazılıq edənlər də olur”. Pünhanın sözlərinə görə, bu restoranda əlavə xidmət haqqı ümumi hesabın 6%-i qədərdir: “Servis haqqı ofsiantlar müştəriyə qulluq edir, restoranın boşqabları istifadə...

Seçilmiş Videolar

Toplum TV loqo