Sosial

Səbahəttin Şimşir: “Türkiyə Rəsulzadəyə və mühacirlərə lazımınca yardım etmədi"
 

Nuranə Atakişiyeva
Aysel Əzizova
31 Yanvar, 2021
1772

sosial media

Aydın Balayev: "Azərbaycanda Cümhuriyyət banilərindən heç birinin məzarı yoxdur"

Aydın Balayev

FOTO: "Toplum TV"

“Əlbəttə ki, Məmməd Əmin Rəsulzadənin xatirəsi yetərincə yaşadılmır”, – tədqiqatçı alim, “Məmməd Əmin Rəsulzadə” kitabının müəllifi Aydın Balayev “Toplum TV”-yə belə deyir.

O, bu münasibətin bütövlükdə Cümhuriyyətə və onun qurucularına olan qısqanclıqdan irəli gəldiyini düşünür: “Təkcə bunu demək kifayətdir ki, özünü haqlı olaraq 1918-1920-ci illər Azərbaycan dövlətinin hüquqi varisi hesab edən müasir Azərbaycan Respublikası ərazisində Cümhuriyyət banilərindən heç birinin məzarı yoxdur. Azərbaycanın azadlıq və müstəqillik ideallarının həyata keçməsi üçün mümkün olan hər şeyi etmiş Rəsulzadə, Topçubaşov, Xoyski, Yusifbəyov, Ağayev və digər görkəmli şəxsiyyətlərin nəşi ən yaxşı halda vətəndən çox-çox uzaqlarda uyuyur. Burada, məncə, əlavə şərhə ehtiyac yoxdur”.


Aydın Balayevin qənaətincə, vəziyyəti dəyişmək üçün, sadəcə, siyasi iradə lazımdır: “Bu iradənisə zənnimcə, yaxın gələcəkdə gözləmək əbəsdir”.


Səbahəttin Şimşir: “Türkiyə dövlətinin həm Rəsulzadəyə, həm də Azərbaycan mühacirətinə lazımınca yardım etdiyini deməyimiz mümkün deyil”

Səbahəttin Şimşir

FOTO: Yeni Akit Qazeti


Türkiyəli tədqiqatçı, Rəsulzadə ilə bağlı kitabların müəllifi Səbahəttin Şimşir də bəzi fikirlərini bölüşüb.

O, siyasətçinin Türkiyədə yaşadığı dönəmə diqqət çəkir.


Tədqiqatçı həmin dövrdə təkcə Rəsulzadənin özünün yox, Azərbaycan mühacirətinin də bir xeyli problemləri olduğunu, bunlardan ən başlıcasının iqtisadi problemlər olduğunu bildirir: “1922-ci ilin sentyabrında Türkiyəyə mühaciət etmiş Rəsulzadə burada yaşayan azərbaycanlılarla tanış olduqdan sonra sıxıntıların iqtisadi problemlərdən əlavə dağınıq yaşamaqdan qaynaqlandığını aşkar edib. Daha sonra azərbaycanlıları bir dam altında birləşdirməkdən ötrü mübarizəyə başlayıb. Bunlar Rəsulzadənin Türkiyəyə gəldikdə qarşılaşdığı problemlərin ən başında gələnlərdir”.


Səbahəttin Şimşir Türkiyə dövlətinin Rəsulzadəyə yetərincə diqqət göstərməməsinə də toxunur: "Əlbəttə, o günün Türkiyəsində - ölkə İstiqlal Savaşından çıxmışdı, “Lozanna anlaşması” həyata keçməmişdi - dövlətin həm Rəsulzadəyə, həm də Azərbaycan mühacirətinə lazımınca yardım etdiyini deməyimiz mümkün deyil”.


O, konkret olaraq Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin yaşadığı şəraitdən də söz açır: “Rəsulzadə 1947-ci ildə Avropadan Türkiyəyə ikinci gəlişindən sonra Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin sədri olmasına baxmayaraq dövlətin onun üçün uyğun gördüyü hər bir işə razı olmuşdu. Ömrünün son illərini Türkiyədə keçirən Rəsulzadənin çardaq hesab olunan bir yerdə yaşaması onun iqtisadi vəziyyətinin heç də yaxşı olmadığını göstərir. Hətta ölümündən sonra həyat yoldaşı Leyla xanımın siçanların arasında yaşadıqlarını ifadə etməsi diqqətçəkən məsələdir”.


Ancaq tədqiqatçı M.Ə.Rəsulzadənin mühacirət illərində yaşadığı sıxıntılardan heç vaxt ruhdan düşmədiyini, Azərbaycanın müstəqillik mübarizəsini gələcək nəsillərə qoyduğu ən önəmli miras hesab edir.


Səbahəttin Şimşir hər şeyə rəğmən Rəsulzadənin həmin dövrdə əsərlər yazdığını, mübarizəni başqa bir formada davam etdirdiyini, “Azərbaycan Cumhuriyyəti, keyfiyyəti-təşəkkülü və indiki vəziyyəti” adlı əsər yazaraq 1918-1920-ci illər cumhuriyyətinin hesabatın hazırladığını deyir.
Tədqiqatçının fikrincə, Rəsulzadənin “Yeni Qafqaz” dərgisi, Azərbaycan Kültür Dərnəyi ilə başladığı mübarizə nəticəsində 1991-ci ildə Azərbaycan Respublikasının müstəqillyə gedən yolda mühacirlərin göstərdiyi fəaliyyətin də təsiri olub.

Bu baxımdan da o, azərbaycanlıların Rəsulzadəni unutmamasını labüd sayır.

Bu gün yanvarın 31-də Məmməd Əmin Rəsulzadənin anadan olmasından 137 il keçir.
 


Toplum TV Azərbaycanın müstəqil xəbər platformasıdır. Ölkədə və bölgədə baş verən hadisələri dəqiq və qərəzsiz şəkildə izləyicilərimizə çatdırırıq.

Toplum TV hər gün siyasət, iqtisadiyyat, sosial, kriminal, gender mövzularında reportajlar və xəbər proqramları, tolk-şou və müsahibələri diqqətinizə təqdim edir.

Ən doğru xəbərləri izləmək üçün Toplum TV-yə abunə olun.

Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCztIohlYx63yMJzcRTF18IA

WebSite: https://toplum.tv

Facebook: https://www.facebook.com/toplumtv

İnstagram: https://www.instagram.com/toplumtv/

Telegram: https://t.me/Tvtoplum

Şikayətlərinizi Whatsapp-da Qaynar Xəttimizə göndərin: +99450 247 55 06

Sosial

Azərbaycanda Türkiyəyə ianələrlə bağlı komissiya haqqı ləğv edildi

8 Fevral 2023

Açıq mənbələrdən götürülüb

Azərbaycanda fəaliyyət göstərən banklar Türkiyəyə ianələrlə bağlı komissiya haqqının ləğv edilməsinə razılıq verib.  Toplum TV xəbər verir ki, bu barədə APA xəbər yayıb.  Bildirilir ki, həm Türkiyənin Fövqəladə Halların İdarə Olunması Agentliyinin (AFAD) hesabına birbaşa kartla ödəmələrdə, həm də banklar vasitəsilə digər köçürmələrdə əlavə dəyər vergisi və komissiya tutulmur.  https://toplum.tv/siyaset/pazerbaycanin-tuumlrkiyeye-goumlnderdiyi-yardima-neler-daxildirp Xatırlatma Fevralın 6-da Türkiyədə 7,7 və 7,6 şkalasında baş verən zəlzələ 10 vilayətdə hiss olunub. Rəsmi statistikaya əsasən, ölü sayı 7 mini ötüb, yaralı sayı isə 40 minə çatır.  Bildirilir ki, hələ minlərlə insan dağıntıların altındadır. Kəskin soyuq, infrastrukturun dağılması nəticəsində ölü sayının artacağı ehtimal edilir.  Zəlzələ ilə əlaqədar Prezident...
Sosial

Bakıda Türkiyə üçün yardım kampaniyasının ünvanı dəyişib

8 Fevral 2023

Trend

Türkiyədə zəlzələdən zərərçəkənlər üçün yardımlar Babək prospektindəki "Doğtaş Mebel"də qəbul olunmayacaq.  Toplum Tv xəbər verir ki, bu barədə fevralın 8-də Türkiyənin Azərbaycandakı səfirliyi məlumat yayıb.  Bildirilir ki, məntəqənin ünvanı nəqliyyatın işində sıxlıq yaşanmaması üçün dəyişdirilib. Yardımlar artıq Tbilisi prospektində yerləşən Heydər Əliyev adına İdman Konsert Kompleksində qəbul olunur. https://toplum.tv/siyaset/ptuumlrkiyeden-texliye-edilen-azerbaycanlilarin-sayi-accediliqlandip Xatırlatma Fevralın 6-da Türkiyədə 7,7 və 7,6 şkalasında baş verən zəlzələ 10 vilayətdə hiss olunub. Zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı 6234-ə, yaralananların sayı isə 37011 nəfərə çatıb.  Zəlzələ ilə əlaqədar Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan 10 vilayətdə fövqəladə vəziyyət elan edib və onun 3 ay ərzində qüvvədə olacağını açıqlayıb.  Prezident onu da bildirib...

Seçilmiş Videolar

Toplum TV loqo